Hukselende Vingers

Tag: pensioen

  • Pensioenen lokale besturen

    Vandaag organiseerde de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (zeg maar de VVSG) een studiedag over dit thema. In hoofdberoep ben ik personeelsdeskundige bij een OCMW. Ik was dus erg blij toen onze secretaris voorstelde dat ik er samen met hem naartoe zou gaan.

    De aanbevelingen van de Pensioencommissie 2020-2040 kwamen uitgebreid aan bod. Da’s niet moeilijk als je bekijkt wie de sprekers waren:

    – Mark Suykens, algemeen directeur VVSG

    – Daniel Bacquelaine, minister van Pensioenen

    – Ria Janvier, gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen en lid van de ‘Commissie pensioenhervorming 2020-2040’

    – Johan Janssens, administrateur-generaal Pensioensdienst voor de Overheidssector

    – Saskia Lommelen Esofac

    – Kris Rutten, Ethias

    – Peter Vinck, Belfius Insurance

    – Marijke De Lange, stafmedewerker personeel VVSG

    – Jan Verschooten, ondervoorzitter studiecommissie vergrijzing en adjunct-commissaris Planbureau

    En als afsluiter:

    Debat onder leiding van Guy Tegenbos (De Standaard): Waarheen met de pensioenen van de lokale besturen?


    Pascal Van Derstraeten, adviseur overheidspensioenen van het kabinet minister van Pensioenen Bacquelaine

    Ria Janvier, gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen en lid van de ‘Commissie pensioenhervorming’

    Mil Luyten, ACOD (namens het gemeenschappelijk vakbondsfront)

    Mark Suykens, algemeen directeur VVSG

     

    5 stappen om de overheidspensioenen betaalbaar te houden

    De minister lichtte toe hoe volgens hem de overheidspensioenen betaalbaar zouden moeten blijven voor de lokale besturen. Enkele van de aangehaalde maatregelen zijn al in voege of zijn bijna doorheen de mallemolen die koninklijke besluiten produceert:

    1. Invoering van een gemengd pensioen bij de overheid

    Wie als statutair ambtenaar op pensioen gesteld wordt, ziet zijn ganse loopbaan als ambtenaar statutair gevaloriseerd worden in de pensioenberekening. Inclusief prestaties geleverd in contractueel dienstverband. De minister stelt voor om hier een einde aan te maken. Prestaties geleverd in contractueel dienstverband, geven recht op een pensioen in de regeling van de privé-sector. Zo moeten ook geen bijdragen van de RVP (Rijksdienst voor Pensioenen) overgeheveld worden naar de PDOS (Pensioendienst voor de Overheidssector). Een herziening van het juridisch kader rond de tweede pensioenpijler dringt zich op om dit mogelijk te maken.

    2. Pensioen wordt berekend op basis van de wedde die de ambtenaar genoot gedurende de 10 jaar voorafgaand aan de oppensioenstelling.

    Vroeger gebeurde dit op basis van de wedde van de 5 jaren voorafgaand op de oppensioenstelling. Dit klinkt misschien zwaarwichtig maar eigenlijk heeft deze maatregel maar een beperkte invloed. Wie jong begint aan zijn carrière als ambtenaar zit, afhankelijk van de functionele loopbaan, gemiddeld na 25 à 27 jaar aan zijn loonplafond (behoudens bevorderingen). Men heeft dan grosso modo nog 20 jaar te gaan. Aan maximumtarief. Voor deze ambtenaren maakt de nieuwe maatregel dus geen enkel verschil.

    3. Leeftijd en loopbaanvoorwaarde voor de toegang tot het pensioen worden verstrengd

    We moeten met zijn allen langer werken. Ook de ambtenaren. In 2019 moet men minstens 63 jaar jong zijn én minstens 42 loopbaanjaren tellen om toegang te hebben tot het vervroegd pensioen. Dat betekent dat vervroegd pensioen nog enkel mogelijk is voor wie op zijn 21e als ambtenaar begon te werken zonder enige onderbreking.

    4. Afschaffing ziektepensioen

    Statutaire personeelsleden die door Medex definitief ongeschikt verklaard worden voor elke functie (die met andere woorden zelfs geen telefoon meer kunnen opnemen), worden vervroegd gepensioneerd. Dat kan op eender welke leeftijd gebeuren. Vaak hebben deze mensen slechts een schraal pensioen waar zij niet mee kunnen rond komen. De minister stelt voor om dit te vervangen door een uitkering via de Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (ZIV). Hiervoor moet behoorlijk wat wetgeving aangepast worden. Momenteel heeft een statutair ambtenaar immers geen recht op uitkeringen via het ziekenfonds omdat voor ambtenaren een specifieke regeling bestaat voor ziekte.

    5. Invoering van een puntensysteem

    Dit is een voorstel van de commissie 2020-2040. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien, is nog niet in detail bekend. Hogere lonen genereren meer punten, lagere lonen leveren minder punten op.

    Achterpoortje

    Zoals beschreven in stap 3 van het plan van de minister, wordt het moeilijker om vervroegd met pensioen te gaan als ambtenaar. Of dat had u gedacht. Dit is België… Een ambtenaar wordt ambtshalve met pensioen gesteld op het moment dat hij na zijn 60e verjaardag 365 kalenderdagen ziekteverlof voorgeschreven kreeg. En reken maar dat er dokters bestaan die mee durven werken aan dergelijke constructies.

    Betaalbaarheid

    Ambtenarenpensioenen zijn welvaartsvaste pensioen dankzij de indexeringen en herwaarderingen die van toepassing zijn. Dit maakt dat het, ondanks het beknibbelen van de regering Di Rupo en de huidige regering, nog steeds dure pensioenen zijn. Waar velen los aan voorbij gaan, is dat de lokale besturen zelf instaan voor de betaalbaarheid van hun pensioenen. Als enigen in dit land. Overige pensioenstelsels (sector privé, sector zelfstandigen, politie, …) krijgen hier en daar wat geld toegestopt van andere overheden. Dit is voor de lokale besturen niet langer houdbaar.

    Maar hoe kan er een financiële injectie komen ten gunste van de lokale besturen om hun pensioenlasten te kunnen dragen? Als we zien dat 25% van de BTW-inkomsten in dit land doorgesluisd worden naar de sociale zekerheid, aldus mevrouw Janvier, waarom kan hier dan niet een deeltje van overgemaakt worden aan de lokale besturen? De jaarlijkse stijging van de gemeentelijke bijdrage met 3,5% gaat quasi volledig naar de financiering van de pensioenen.

    Ik beperk me tot het bovenstaande maar er kan uiteraard veel meer over de pensioenproblematiek over de verschillende stelsels heen gezegd worden. Zoals ik het vandaag hoorde verwoorden: de vergrijzing van de bevolking zorgt voor een verkaling van de budgetten. Hoe kunnen we onze pensioenen (en bij uitbreiding onze ganse sociale zekerheid) betaalbaar houden? Wie graag eens van gedachten wisselt, mag gerust een berichtje achterlaten.

  • De ROI van VTO

    Ik mocht van mijn baas vandaag een dagje bijscholing gaan volgen. Als vormingsambtenaar doe ik niet aan vormingstoerisme maar probeer ik zorgvuldig uit te kiezen wat voor mij (en mijn collega’s van de dienst HRM) relevante en zinvolle vormingen zijn. Ik dacht er onlangs eentje gevonden te hebben. Tevreden dat mijn baas er ook zo over dacht, stapte ik vanochtend vol goede moed op mijn stalen ros om naar het station te trappen. Mijn glimlach veranderde al snel in een gepeperde vloek toen de eerste regendruppels van de dag mijn hoofd bereikten bij het openen van de garagepoort. Maar kom, we laten onze dag daar niet door vergallen en we nemen het afgrijselijke regenkapsel maar voor lief want we gaan vandaag iets bijleren over loopbaanonderbreking en thematische verloven. Mijn hart maakte een sprongetje van opluchting toen de trein naar Leuven netjes op tijd arriveerde in het station van Diest én bovendien ook nog eens netjes op tijd richting Leuven spoorde. Van wat ik op Twitter lees onder #pendelpret is dat namelijk geen evidentie. De regen vond me zo tof dat ie me volgde naar Leuven. Met een sarcastische glimlach haalde ik mijn paraplu boven en wandelde de volle 150 m naar het provinciehuis.

    Daar werden we om 10.00 u stipt verwacht, de lesgever zou ons dan immers komen ophalen en begeleiden naar het leslokaal. Er zijn er namelijk nogal wat in het provinciehuis. Ik was zo fier als een plastieken gieter dat ik zonder oriëntatieproblemen tijdig (9u40!!!!) op mijn bestemming was. Met een oprechte glimlach (jaja, ik lach nogal wat af op een dag) meldde ik me aan bij het onthaal… en zag de groep net naar boven vertrekken! Dan maar even een versnelling hoger schakelen en een spurtje trekken naar de groep om de deur naar het heilige leslokaal net voor me zien dicht te vallen. Op slot. Niet open te krijgen. Grrrrr!

    Er waren gelukkig nog vroege laatkomers die me hielpen bonken op de deur. Een moment later komt een bevallige jongedame (ik moet er iets aantrekkelijks in steken of u leest niet verder) ons redden, ze begeleidt ons – met de lift – helemaal naar de eerste verdieping en levert ons netjes af in het juiste lokaal. Tof tof, de RVA heeft haar meest enthousiaste werkkracht gestuurd om ons een dag te entertainen! Haar aanwezigheid vult de helft van het lokaal. het lokaal is ongeveer 4 m op 4 m en moet plaats bieden aan mevrouw, haar ego en een twintigtal cursisten plus de tafel met de catering. Stoelen en tafels moeten we in allerijl nog gaan zoeken in de belendende lokalen en burelen om iedereen plaats te kunnen bieden. We zaten net niet op elkaars schoot.

    Een eerste keer denk ik aan het inschrijvingsgeld dat mijn werkgever betaalde opdat ik dit zou mogen meemaken. Maar dan… De lesgeefster. Het ligt niet in mijn aard personen af te maken, ik ga dus proberen het netjes te houden. Proberen. Ze is zeker een kop groter als mijn 6-jarige zoon. Ze is even breed als ze groot is. Ze heeft een geblondeerd voor de dames: met uitgroei) carréke maar dan de pispotvariant er van. Kent u dat? Vroeger zag je het ook vaak bij misdienaars en pastoors. Op haar bevallige neus stond een bril die ze volgens mij erfde van haar betovergroottante. Authentiek en hipster en zo maar dan op de verkeerde manier. Ach ja, tot daar aan toe. We zijn hier om iets bij te leren.

    Ik ben gemotiveerd en luister aandachtig naar wat ze vert… hé een regendruppeltje! Oh, glazen muren, ik zie wat er tegenover en schuinsonder me gebeurt! Oh wow, dat was een dikke knuffel als je ‘maar’ collega’s bent! Mijnheer op de tweede verdieping probeert handmatig zijn sinussen te reinigen? Ambtenaar down op het gelijkvloers, die gaat straks een ferme buil hebben! En dan in de verte hoor ik termen als ‘onderbrekingsuitkering’, ’thematische verloven’, ‘uitzonderingen’, …  Enkele keren verbeter ik haar als ze de cursisten foute informatie geeft. Het is niet netjes maar ik kan het niet laten. dit is te belangrijk voor bijvoorbeeld het latere pensioen van personeelsleden. Want jaja, de eindeloopbaantoestanden zijn volledig gelijkgesteld voor de pensioenberekening maar NIET als je statutair bent mevrouw! Het is maar een voorbeeld.

    Ze is goed opgevoed, doordrongen van het ambtenarenbloed dat je vroeger nodig had om ambtenaar te kunnen worden. Zo eentje die je tegen het lijf liep in ‘De Collega’s’. Want als je om 10 u begint les te geven, dan ben je om 11 u écht wel toe aan een pauze om op adem te komen *zucht* Ze sleept zich vanaf 11u20 verder door de middag en haalt in bijna-comateuze toestand de middagpauze van 12 u.

    Lap, daar heb je het. We moeten in ons aquarium van 4 op 4 blijven om te eten. Dat geeft me tijd om mevrouw nog eens te observeren. Ze eet met haar mond open. Ik zie dat ze een broodje met hesp en véél mayo aan het vermalen is. Haar mondhoeken lijken versierd met brésilienne maar het zijn kruimels. Tiens, ik wist niet dat mayo zo goed dienst kon doen als secondelijm. Ik heb dat héél goed kunnen zien, want ze loopt, nog kauwend en terwijl babbelend, naast me door. Met het laatste stukje van haar broodje nog in de hand, is ze al naarstig aan het analyseren wat er nog op de schotel ligt om de juiste keuze te kunnen maken. Op 1 been kan je niet staan, zeker niet als je zware arbeid moet leveren.

    Deel 2: de thematische verloven. Hiervoor ben ik naar deze opleiding gekomen. We hebben namelijk vernomen dat er grote wijzigingen op til zijn en daar zal deze mevrouw zeker iets over te vertellen hebben. Nougatbollen. Ik begin me schuldig te voelen tegenover mijn werkgever. Was ik tijdens de lunch maar gevlucht om me nog wat nuttig te maken bij de collega’s van het OCMW. En dan plots… geloof ik mijn oren niet! Ik zit perplex op mijn stoel. Ik zou ook perplex kunnen staan maar met die glazen wanden zou ik zo op mijn stoel nogal bekijks gehad hebben. Er wordt een vraag gesteld over deeltijds ouderschapsverlof in een concreet geval. De formulieren zijn al opgestuurd naar de RVA maar er is nog geen C62 toegekomen bij het personeelslid. Volgens de uitleg van de cursist heeft de aanvrager geen recht op de gevraagde deeltijdse onderbreking. Voor de werkgever is dat belangrijke informatie want dan moet betrokkene het normale uurrooster presteren en moet er geen vervanging aangesteld worden. De lesgeefster begint te glunderen want whoohoow, we kunnen nog eens een weigering opmaken!

    En dan vraagt ze, tijdens de les, in aanwezigheid van alle 20 cursisten aan de vraagsteller het rijksregisternummer van de aanvrager. Toevallig kende die dat niet van buiten. ‘Oh maar da’s niks, geef me dan de naam en de woonplaats en dan zoek ik dat wel even op.’ Aarzelend gaf de vraagsteller deze gegevens door. Wat met privacy en deontologie beste mevrouw van de RVA? Hebben ze jullie dat nooit geleerd? Zeg dan tegen de vraagsteller dat ze je die gegevens best even bezorgt tijdens de pauze of na de les zodat u het even kan nakijken!

    Gelukkig voor mijn bloeddruk was ze vroeger als voorzien klaar met haar uiteenzetting. Jippie, we mogen vroeger naar huis! Uitgelaten als een tiener huppel ik naar buiten richting station. 2 minuten te laat voor de trein richting Diest. 1 uur wachten op de eerstvolgende trein… Tsjah, dan wandelen we maar wat rond. Nog eens jippie, zo haal ik vandaag mijn 10.000 stappen! En als afsluiter alweer goed nieuws: de trein naar huis arriveerde netjes op tijd in Leuven en stopte netjes op tijd in Diest. Ik stuur morgen alvast een mailtje naar de organisator om beleefd bruikbare feedback te geven over deze opleiding.